ب: - اسپ دوانی:
از مجموع بازی های تفریحی وسرگرم کننده اسپ دوانی هم شاهانه است وهم بهترین ورزش ، اسپ سواری بطور عادی از جمله ورزش های مفیده بحساب می آید ، اسپ موجودی است بی مانند بسیار منافعی را در خود نهفته دارد بشر در طول تاریخ از اسپها استفاده های گوناگون کرده از کشیدن عرابه ها تا حمل و نقل انسانها و انجام دیگر وظایف در میدان های جنگ اسپها بسا انسانها را از مهلکه و اسارت نجات داده است در مراحل جنگ بهترین وسیله نقش ایفا کرده . یگانه حیوانی که همیشه طرف ستایش و توجه شاهان و پهلوانان قرار داشته اسپ بوده است ، اسپ چندین نوع رفتار دارد بنام یرغه ، قدم ، گرگ دو و چهارنل که خاصه دویدن است ، سیاسان ،اسپ شناسان و بیتارها در نتیجه تجارب طولانی از سر تا قدم علایم و نشانه ها را در ساختار فیزیکی از دست و پا سر و گردن ، یال و دم ، پشت و پهلو ، شکم و سقرین برای اسپ خوب به بیان گرفته اند ، عده ای از مردم اسپ را ستاره اقبال گفته اند ، عده را نظر بر این است که بین دو گوش اسپ خوب جام شراب نهفته است هر که آنرا سوار شود نشانه مستی را از خود تبارز میدهد ، در زندگی بشر هیچ حیوان بمقام اسپ نرسیده ، برای اسپ زین ویراغ از طلا و نقره تهیه دیده اند در لگام ، گردبند و سینه بند آن طلا و نقره کار شده و به نصب نگین های پر قیمت تزئین گردیده که در هیچ حیوان چنین توجه صورت نگرفته تا اکنون هم اسپ های بزکش ، یرغه و پردوند از جایگاه عالی بر خوردار است در عصر حاضر اسپ ها در میدان های پرش و میدان های مسابقه هنوز هم هنر نمائی های دارند که قابل تحسین و ستایش است. معمولاً اسپ دوانی بدو طریقه برابر تازی و پیگاه صورت میکرد بزکشی در تولک مروج نبوده و نیست .