رساله سراجیه
حضرت بزرگوار حیران بخط مروارید نمای خویش با عبارات زیبا ودلکش در مورد امیر حبیب الله خان اینطور در شروع رساله شان نوشته اند:
جناب اعلی انتساب حضرت سراج الملت والدین شبی چشم سر را از دولت وحشم وجاه وحرم پوشیده در نهان خانه خلوت فرو رفته بود, عاقبت روزگار نا پایدار و مملکت وحشمت بی مدار اندیشیده وچشم سر را در جانب آنچه بر آن رضای حضرت آفریدگار ومطابق شاهراه شرع احمد مختار است گشاده گویا از خواب بیدار شده طریق سابق را که ملوک حضرت والابود از کار های ازدواج داری وزن وشوهری وتدابیر مملکت وجهانداری را برعکس ساخته واختیار نمودند چون جامه هایکه ملبوس حضرت ممدوح بود یکطرف گذاشته ملبس بلباس های جدید و زیباتر از سابق گردیدند به نحویکه :
زیاده از عدد چهار زن از حُرات حرمات آنچه داشته رها نمود اکتفا بما اکتفی الشرع کردند از همه مخدورات وممنوعات شرع انور تائب ونادم شده جمیع اعیان دولت وسران ملت خود را نیز بذریعه اشتهارات ممانعت فرمود حکم به توبه گاری از جور وظلم وخیانت ورشوت خواری نمودند وهرکس که زیاده از عدد چهار زن داشت وبه حواله نکاح اوبود تهدید وتوبیخ گردید اعلام فرمودند هرکس که زیاده از چار زن بنکاح بگیرد اجرو وزجر میشود پس از آن ازین امر قبیح خاص وعام دولت خدا داد افغانستان احتراز نموده تارک امورات خلاف شرع انور شدند , خود حضرت والا که لباس توبه پوشیدند بسیار زیبا وخوشنما مینمود یوماً فیوماً امنیت ورفاهیست وخیر وبرکت در اهالی مملکت محروسه افغانستان از برکت رضامندی حضرت واحد القهار ومتابعت شریعت نبی مختار "ص" عاید میشد.
در ایــــام خـــــود شــــاه افغانستان بــــسی پاک دین است و والا نشان
به بســــتـان ســـــــهی ســرو آزاده پـــــدر در پــــــدر بــود شهزاده
بر آن از پـــــدر تــــاج وشاهی رسید سپاه وحــــشم آنچه خواهی رسید
چـو شــــد از پـــدر آن سلیمان وقت پــــــذیرای تـــاج و خداوند تخت
بـــــتــدریج کارش بـــبالا گــــرفت که ملک از ثـــرا تا ثـریا گـــــرفت
زهر نقد وهـر جـــنس از حـــد بیرون بـــملکـش در آمـــد ز یزدان کنون
غلامــان زریـــن کــــــمر بند داشت که جـــای ثــمر در سمرقند داشت
کـنـــــیزان مــــــهـروی گل پیرهن هـــــمه نــازک اندام و سمین بدن
هـــمه مـمـلـکت شــــد بـــفرمان او نـــــدیده کـــــس از بدسگالان او
ولایت ســـــتان وجــــــهانگیر شــد ربـــایــــنده مــــلک و تدبیر شد
نه این ملک را شـــــاه تنـــها گـرفت شنیدم که از لـــطف دلها گـــرفت
بـــحدیکه جــــز مقـتـــضایش بملک نـــــدیده کـــسی رفتن بادو فُلک
بــهر کار وباریـــــکه بستی خـــــیال مــــیسر شدی ز ایـزدی ذوالجلال
تــو گــــفتی بـــــفرمان او شـد فلک زمین ومــــه و مهر و ملـک و ملک
بسی داشت همـخوابه ها همـچو حــور بزیب به زیــور هــمه غـرق نــــور
نه حـــور انــــد بـــل حوریان بهشت نمودی به پــهلوی شان قبح وزشت
تـــعالی الله از حــــسن خــورشید دار رســـــیدند هـــــریک بـاوج وقار
شـــهنـشاه والابــــــــعــیش وطرب بنوبت بــهر یک بـــسر بردی شب
بروز ارچه در بـــاغ وبـــــستان جمید به شب در بـر مـــــهوشان آرمــید
بروز ارچه با خلق کــــردی خــــطاب به شب با پری چهره گان بود خـواب
شبی شــمع فـــکرت همــی سوختی نـظر همــــچو باز از جهان دوختی
در آنـــــشب خــــیالش برین کار بود که چـــــون مـن امیران بسیار بود
همه مـالک مــــلک و حکم و حـــشم هـــمه صـــــاحب عز و جاه وخُدم
سلیمان کـــــه مــــیرفت تختش بباد کجا شد چها کـــــرد بر قــوم عاد
چو جمـــــشید وکــیـــخسرو کیقباد ز پـــیش و ز پــس آنچه داریم یاد
که هر یک ازیـــن پادشـــــاهان وقت گذشت است بــر دیگری تاج و تخت
گـــــذشتند ورفـــــتند تا ایـن زمان بـما هـــــم رسید است دور جهان
یقینم کــــه ایـــن ملک جاوید نیست بــــملک جـهان هیچ امــید نیست
چه حاصل که عیش وطــرب های حال غـــــــم و رنج بـــار آورد در مـآل
چه نفع است بر حال آن بـــاده نــوش که فردا ز نـیشش بر آرد خــــروش
ندانی هر آنکس که نــــوشد شــــراب بـــــــــدوزخ ز داور ببــیند عذاب
نبینی کـــه از نـــعمت مـــلک و مال ســــــوالت کـند حضرت ذوالجلال
همین به کــــه مــــاهم درین روزگار بـــــــجوئیم مرضات پـــــروردگار
نــــهم روی بــــر راه شـــــرع متین که باشــــــد رضای رســـول امین
شوم تارک آنــــــچه بــــر راه شــرع خـــلاف اســت از اصل دین بارفرع
امید اینـــکه باشـــــیم یــوم الحساب مــــبرا ز رنــــج وخلاص از عذاب
عـــــیان گـــــفت آنـشاه انجم حشم بــــباید نـــــهم بر ره حـق قــدم
کنون زیــــن حرمــــــهای با افـتخار نـــــخواهـــیم همــخوابه الا چهار
بلاشبهه زایــــــد بــــرین منکر است که قـــــول خداوند وپــیغمبر است
ازین چـــار زن آنــــــچه بـــالا بـود بران حـــــذف احری و اولاد بــود
مـــلــقب ز الـــــقاب هــــای عجب ازین چــــار بر هـــریکی شد لقب
ولی هر یکی را خــــود این شـــهریار نهادست لقب بــــر خـــود آن نگار
تــــــکلــم به الـــــقاب شان از ادب نـــدیــــدم لهذا نـــبردم بــــلب
شهی کان بـــــعالم دمـــــی داد کرد ازین داد مــــلک خود آباد کــــرد
شــهانی کــــه بــــودند راحت طلب گــــزیدند انـــــگشت حسرت بلب
شـــــهانــی کــــه داد را نشناخـتند باحـــــوال مردم نــپــرداخــــتند
نکردند نـــــعمای حـــــق را سـپاس نه از قـــــهر پــروردگاری هـراس
بآخـــــــر کـــه آن ناســـپاس کفور ز آه ستمـــــدیده گان شد بــگور
ز جــــورش خـــــدا خلق را وارهـاند هــمان ظالــــم بیـــــمروت نماند
پس آن به که ما تــــرک کفران کنیم بـــــخلق خــــداوند احسان کنیم
نمائـــــیم تــــــوبـــه بدار الـحــکم ز کذب وحــــرام و ز جور و ســتم
چنان تــــوبه ســـازیم همچون نصوح که باشــــد غــذای تن و قوت روح
بـــود آنــــــکه نـــــعمای پـروردگار شود شــــامل حـــال ما بی شـمار
بـــــدنـیا دمــــــی کامـــرانی کنیم بــــعقـبا دم از شــــــادمانی زنیم
نه آن زندگانـی کــــه یــــوم الحساب دلی پر ز خوف وتنــی پر عــــذاب
الهی تو آن کــــن کـــــه یوم القـیام تو خوشــنود باشــــی و ما شادکام
الهی نه آن کــــن کـــــه در روز بیم تــــو ناراض باشــی و مادل دو نیم
منت خــــدایـرا که شهنشاه دین پـناه از راه جاده رفت در آمـد بـــشاه راه
این خالص ســعادت وعین هدایت است حق راه راست کی دهد الالمن هداه
اکنون مبارک است قـبا های کـــهنه را برجامه های تازه بدل کرده است شاه
زان راه و رسم متـــــجاوز بــراه راست از قعر چاه خیمه بیرون زد باوج ماه
جز چار مهرو مـاه و عـــطارد و مشتری برحکم اینکه رفته برین رخصت ازآله
هر یک ازین چـــهار بود عالـــمی وقار هریک نجیب زاده وذی شوکتندوجاه
از جورو ظلم وکذب وحرام وخلاف شرع تجدید تو به کرد که خالق بود گـواه
یارب مباد هرکه نـــــخواهد بــقای او روی عـــــدو او بدو دنیا شود سیاه
حیران دعای خسروکابل ز صـدق دل
همواره ورد کن و خیرش ز حق بخواه
***
از قـدمت گــــشته مــــشرف هــرات حـــــرســــه الله عـــن الحادثات
آب زهــــر چـــاه خـوری زمـزمیست یا کـــه بـــــــود تو ام آب حـیات
مـــــــیرســــد آواز ز انـــــــهار او نـــــحن ابـــــوالدجـلـة ام الفرات
ساده دلـــی است کــــه نــسبت کند میوه فـــردوس به ایـن میوه جـات
لعل بـــــدخــــشان کـــه انگور لعل ما وجـــــد مـــــثله فی الـکائنات
جـــمله مـــــزارات شــــریفش ببین تا شوی بــی شـــبه زاهل نـــجات
نیست چو حیران بشهی دین پناه
داعی خاص بــهمه مــمکـــنات
***
ای دبــــدبه سلطنت کرده زمین چاک بگذشته سلم تاکه بگیرد مه و افلاک
آوازه عدل تــو بــهرجـا که رسید است آنجا شده از جور وستم همچوجنان پاک
تا گشته میان تـــو خــم از بهر عبادت بشکسته هـزاران کـمر کافر بی باک
تا گشته قدت زینت هر منبر و محراب صد زاهد وعابد شده ازشوق طربناک
چون جبه پر نور تو شـــد مائل سجده هرجاکه نهادی شده آنجای شرفناک
یا مهدی دینی که بعهد تو خراســــان دجال وشان می رود با دل غمـناک
تا شد به هُری بیرق عـدل تــو نمایان
حیران شده نظاره ورفت است ز ادراک
***
کــشور آبــاد ز تسخیر حبیب الله است بسته رشته تـــدبیر حبیب الله است
هرسیه دل که به بدخواهی اوبست کـمر سـروپا بسته بزنجیر حبیب الله است
لشکرش روی زمین تاخت فلک را بشکافت ماه نو سایه شمـشیر حبیب الله است
هرکس امروز بر افراشت سر از توقیعش جـگرش خوابگه تیر حبیب الله است
آنکه وحشی صفت ازسایه عدلش رمکرد عاقبت کشته ونخچیرحبیب الله است
هرگــهی رزم کـــشد نـــعره الله اکبر دین سـراپرده تکبیر حبیب الله است
کوه قافـی که بر آورده سر از جیب افق کـمترین پایه تعمیر حبیب الله است
دولت رومـــی وچینی و فرنگی با روس خائف ازفوج جهانگیر حبیب الله است
اینکه ظلم وستم از صفحه دنیا گـم شد ز اشـتهارات ومواهیر حبیب الله است
داعـی دولـــت شاهــنشه کابل حـیران
مس او زر شده ز اگسیر حبیب الله است