حوض خشتی (حوض کوثر)

یکی از جمله آثار وبناهای تاریخی ولسوالی اوبه حوض خشتی است که مردم آنرا تا کنون بنام حوض خشتی یاد می کنند که قدامت تاریخی داشته و قصه تاریخی آنرا تا کنون سینه به سینه رسیده چنین روایت می کنند .
گوهر شاد بیگم خانم شاهرخ میرزا و آن یگانه خانم علم دوست عصر خود و بانی این حوض بوده و چنین حوضی را درگازرگاه در سمت شمال مزار حضرت خواجه عبدالله انصاری رحمه الله علیه بنا نموده ویک مشک آب زمزم در آن انداخته و اکنون آن حوض را بنام حوض زمزم یاد میشود وهمچنین در اوبه حوض بنا نمود و این حوض در سمت جنوبی مسجد جامع قرار دارد و حوض مذکور شمالاً وجنوباً قرار داشت که در طاق ویا ایوان شمالی آن بعد از نقاشی ومیناتوری شعر ذیل حک شده بود البته اشعار در لوحه های مرمری نوشته شده اما بدبختانه در دوره حکومت طالبان نظر به بی احتیاطی این حوض ویران وسر نگون گردیده و از خشت های مقبول آن سنگر ساخته شده و اکنون ازآن آثاری دیده نمیشود امید است که در آینده این ابنیه تاریخی دوباره زنده و بشکل اصلی خود در آید. (این شعر در ایوان شمالی آن حک شده بود)
جلیس پرده عصمت نهان از دیده چو دلها
حریم سلطنت را محترم تاج سر انشاء
بطاعت فاطمه طینت خدیجه صدق صدیقه
به پاکی مریم و در زهد بلقیس و ورع سارا
ز عفت دور دیدم کز نامش لب فرو بستم
نکردم از حیاء املاء آن در صفحه انشاء
بنا کرد از تقاضا کرم این برکه را جودش
که بخشد تشنگانرا فیض آبش شربت احیاء
حصر جستم ز معمار قضا تاریخ سالش را
بگفتا یادگار مهد علیا عصمت الدنیا