top of page

قاری عبدالله ملک الشعرا
ملک الشعرا قاری عبدالله از استادان مسلم شعر دری در افغانستان است که در سال 1247 خورشیدی در شهر کابل به دنیا آمد و در روز جمعه نهم ثور 1322 خورشیدی در همین شهر به سن 75 از دنیا رفت و رخ در نقاب خاک کشید.
این شاعر بزرگ در کنار شاعری، حافظ قرآن بود و خط نستعلیق را نیز به زیبایی می نوشت.
وقتی تهداب نخستین مرکز معارف یعنی مکتب حبیبیه در کابل گذاشته شد قاری از جمله اولین کسانی بود که به معلمی در آن مکتب دعوت شد و نزدیک به چهل سال از عمر عزیز خود را در مکتب حبیبیه به تدریس پرداخت.
در خلال همین سالها مدتی در دارالتالیف وزارت معارف به تالیف و تدوین یک سلسله کتب درسی برای صنوف ابتدایی تا عالی مشغول بود.
او از مقربان و نزدیکان دربار حبیب الله و فرزندش امان الله خان بود و در روزگار این دو پادشاه به دریافت لقب ملک الشعرایی و افتخارات دیگر نایل شد.
قاری به دلیل تعلق خاطر فراوانی که به سبک هندی داشت خود به شیوه ای شبیه به شیوه شاعران هند شعر می نوشت اما روش وی در شاعری به تمام و کمال مبتنی بر سبک هندی نبود و در واقع می توان سبک او را در میانه ی هندی و عراقی یا همان سبک دوره بازگشت دانست.
رساله ای در آموزش علم عروض نیز دارد که در مراکز آموزش عالی در افغانستان تدریس می شود.
قاری عبدالله قرآن شریف را حفظ کرد و ادبيات عرب، فقه منطق كلام و حكمت قديم را نیز از نزد استادان زیادی فرا گرفت.
این شاعر بزرگ در کنار شاعری، حافظ قرآن بود و خط نستعلیق را نیز به زیبایی می‌نوشت.
قاری عبدالله خان در 20 سالگی شخصیت علمی و فرهنگی صاحبت شهرت شد، مشاور و امام شهزاده حبيب الله ولي عهد امير عبد الرحمن خان گردید.

وقتی حبيب الله، امير شد، قاری را مربی علمی و ادبی شهزاده امان الله ساخت. در عهد نادرخان هم با آن که متقاعد شده بود، تدريس و آموزش ظاهرخان را كه هنوز ولیعهد بود به دوش گرفت. قاری عبدالله خان از نخستين آموزگاران مكاتب جديد در افغانستان است.
وی با تاسیس مكتب حبيبيه در كنار استادان هندی به وظيفه معلمی گماشته شد، از آن روزگار تا عهد نادرخان بيش از 40 سال وظيفه معلمی را در مكتب حبيبه، مكتب حربيه سراجيه و مدارس عالي ديگر ادامه داد.
در خلال همين دوره، مدتی در دارالتاليف وزارت معارف مصروف تاليف و تصحيح كتب برای معارف شد. در عهد نادر شاه عضو انجمن ادبی كابل گرديد.
در سال 1317 شمسی به پاس خدمات 40 ساله اش در معارف، نشان درجه دوم معارف را دريافت كرد. در سه سال اخير عمر علاوه برعضويت انجمن و كار هاي دايره المعارف، مشاور شرعی و علمی رياست مستقل مطبوعات نيز بود. قاری عبد الله خان نخستين قصيده خود را درسال 1269 شمسی سرود.
استاد صلاح الدين سلجوقی می گويد: قاري به عرفان توجه كرد و فصوص الحكم شيخ محی الدين ابن عربی را ترجمه نمود. قاری عبدالله کتب متعددی را برای معارف تالیف نموده است و نیز از وی آثار ادبی و فرهنگی دیگر به میراث مانده است.
این شاعر بررگ سرانجام در سن 82 سالگی در 9 ثور سال 1347 درگذشت.
شد آنکه اهل نظر بر کناره می رفتند
هزار گونه سخن در دهان و لب خاموش

bottom of page