زندگینامۀ عالم ربانی و عارف وارسته مرحوم مولانا شیخ‌الحدیث و التفسیر مولوی سید مظهر رحمه‌الله علیه

زندگینامهٔ عالم ربانی و عارف وارسته

مرحوم مولانا شیخ‌الحدیث و التفسیر مولوی خطیب سید محمد مظهر رحمه‌الله علیه.

در تاریخ پرفراز و نشیب سرزمین غور و هرات، همواره شخصیت‌هایی ظهور کرده‌اند که با نور علم، تقوا و اخلاص، دل‌های مشتاقان حقیقت را روشن ساخته‌اند. در میان این چهره‌های تابناک، نام عالم ربانی، خطیب توانا و مربی دلسوز، مرحوم مولانا شیخ‌الحدیث و التفسیر مولوی سید مظهر رحمه‌الله علیه جایگاهی درخور احترام و یادکرد دارد.

آن مرحوم در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی در قریهٔ خواجه‌ها از مربوطات ولسوالی تولک ولایت غور، در خانواده‌ای اصیل، دیندار و دوستدار علم چشم به جهان گشود. فضای معنوی و تربیت دینی خانواده، زمینه‌ای فراهم ساخت تا از همان سال‌های نخستین زندگی، روح او با عشق به دانش دینی و معارف اسلامی پیوند یابد.

مرحوم سید مظهر نخستین دروس علوم دینی را نزد پدر بزرگوار و کاکای گرامی خویش فراگرفت و بدین‌گونه پایه‌های اولیهٔ دانش و تقوا در وجود او استوار گردید. پس از آن، برای ادامهٔ تحصیل و تکمیل مراتب علمی، به محضر عالم جلیل‌القدر مولانا صاحب ملا محمد مشهور به آخندزاده صاحب شورآب در ولسوالی تولک شرف تلمذ یافت و دورهٔ متوسطهٔ علوم دینی را نزد آن استاد فرزانه سپری نمود.

عطش علمی و شوق روزافزون او برای دست‌یابی به معارف عمیق اسلامی، وی را به ادامهٔ تحصیل در مراتب عالی‌تر سوق داد. از این‌رو دورهٔ تخصص و افتاء را نزد عالم فاضل مولانا صاحب مولوی فرهاد بادغیسی در ولسوالی قادس ولایت بادغیس به پایان رساند؛ دانشمندی که خود از فارغان نامدار دارالعلوم دیوبند هندوستان، آن مرکز بزرگ علمی جهان اسلام، به شمار می‌رفت.

مرحوم مولوی سید مظهر برای تکمیل علوم عالیهٔ حدیث و تفسیر، به حلقهٔ درس مولانا صاحب مولوی شیخ‌الحدیث و التفسیر ملا محمد فقیرشاه در قریهٔ سفیدان ولسوالی فرسی ولایت هرات پیوست و در سایهٔ تعلیمات آن استاد بزرگ، مراتب عالی علوم دینی را فراگرفت. سرانجام پس از سال‌ها تلاش، مجاهدت علمی و سلوک در طریق دانش، موفق گردید دستار فضیلت و سند فراغت تحصیل را از آن حوزهٔ علمی دریافت نماید.

شایان ذکر است که آن عالم وارسته در دوران تحصیل خویش، علاوه بر فراگیری علوم متداول دینی، دارای ذوق قلمی و اندیشه‌ای ژرف بود و چهار اثر علمی را به رشتهٔ تحریر و تدوین درآورد. اما متأسفانه در سال‌های پرتلاطم انقلاب و هنگامی که ناگزیر از ترک زادگاه پدری و مهاجرت به ولایت هرات گردید، این آثار ارزشمند را نتوانست با خود انتقال دهد و آن نوشته‌ها در گردباد حوادث آن روزگار از میان رفت.

پس از فراغت از تحصیل، آن عالم ربانی عمر خویش را وقف تعلیم، تربیت و هدایت مردم نمود. وی حدود پانزده سال در ولسوالی فرسی ولایت هرات و نیز در ولسوالی تولک ولایت غور به تدریس علوم دینی و خطابت مساجد پرداخت و همچون چراغی فروزان، راه علم و معرفت را برای طالبان حقیقت روشن ساخت.

با وقوع انقلاب ثور سال ۱۳۵۷ هجری شمسی و دگرگونی‌های اجتماعی آن زمان، آن مرحوم به قریه‌های جنوا و کرغوض در ولسوالی اوبه ولایت هرات مهاجرت نمود و در همان دیار اقامت گزید. وی در آنجا مدت بیست و دو سال به عنوان مدرس علوم دینی، رئیس شورای علمای منطقه و خطیب مسجد جامع قریهٔ کرغوض ایفای وظیفه نمود و با اخلاص، زهد و تقوا به ارشاد مردم و تربیت شاگردان همت گماشت.

در طول سالیان دراز تدریس و ارشاد، هزاران طالب علم از محضر علمی و معنوی آن مرحوم بهره بردند و بسیاری از شاگردان وی بعدها خود به عنوان عالمان، خطیبان و خدمتگزاران دین در نقاط مختلف کشور به نشر معارف اسلامی پرداختند.

مرحوم مولوی سید مظهر علاوه بر فعالیت‌های آموزشی، آثار علمی دیگری نیز تألیف نموده بود که از جمله می‌توان به کتاب‌های زیر اشاره کرد:

پیدایش انسان و انسانیت

تصوف در قاموس اسلام و شریعت

تربیهٔ فرزندان در جامعهٔ معارف و معنویت

مکلفیت انسان از دیدگاه حدیث و فقاهت

متأسفانه این آثار گران‌بها نیز در جریان تحولات زمانه و جابه‌جایی‌های ناگزیر آن مرحوم، از دسترس خارج گردیده و اکنون در اختیار نیستند.

سرانجام این عالم پارسا و خدمتگزار صادق دین، پس از سال‌ها تلاش در راه تعلیم، دعوت و اصلاح جامعه، در تاریخ ۱۴ اسد ۱۳۸۰ هجری شمسی بر اثر بیماری‌ای که بر وی عارض گردیده بود، در قریهٔ تگاب سور ولسوالی اوبه ولایت هرات دار فانی را وداع گفت و به لقاء پروردگار خویش شتافت.

بدین‌گونه چراغ وجود عالمی ربانی خاموش شد؛ اما یاد و نام او در دل شاگردان، دوستداران و جامعهٔ علمی این سرزمین همچنان زنده و جاودان باقی خواهد ماند.

رحمه‌الله رحمةً واسعة، و أسکنه فسیح جناته