4- آهنگری
ماورای این ها وسیله حیات زراعت مالداری و دکانداری بود.
خانه ها ، دیوار های احاطوی همه از مواد گل ، سنگ و چوب توسط بنا ها بر حسب فرمایش ساخته می شد مگر وسایل راست کاری و میزان کاری چون شاول ، آبترازو و غیره وجود نداشت بنا ها از چشم کار میگرفتند آنقدر دقیق نبود در کار نواقصی زیاد وجود داشت کسانیکه زیاد کار کرده بودند بر اساس تجارب حاصله خوب کار می نمودند و در محل شهرت داشتند ، پوشش خانه ها اغلباً از چوب و بعضی از خشت خام بود که بنام گمبز یاد می شد خانه های رهایشی عموماً به استثنا چند خانه از سادات و بعضی مردم در اطراف خود احاطه نداشت دروازه ها در فضائی آزاد باز می شد ، تسخین و گرم کردن خانه ها طوری بود که در وسط خانه به اندازه چهل سانتی متر به اندازه پنج سانتی چُقُر می شد و به آن دیکدان می گفتند در مقابل آن در سقف خانه سوراخ را باز میکردند در بین دیکدان مقدار از مواد سوخت محل مانند چوب ، بوته ، ، آول ، خُزبه ، یمه ، النج ، گز وغیره را می گذاشتند چون گوگرد نبود توسط چقماق آتش می افروختند دود از همان سوراخ مقابل خارج می شد و یک مقدار کم بداخل خانه پراکنده می شد اشیاء سفید و حتی دیوار های خانه سیاه میگردید بعضی مردم سال یک مرتبه خانه ها را توسط گل آبه سفید میکردند این زندگی بسیار مشابه بود به زندگی در غار ها و سموچ ها .
نجار ها دروازه ، کلکین برای خانه ها و چرخ پخته ریسی برای خانم ها می ساختند وسایل نجاری عبارت بود از : تیشه ، رنده ، اره ، برمه و اسکنه که هر کدام وظیفه خاص را انجام میدادند .
خیاطی در نخست توسط دست صورت میگرفت لباس های مورد ضرورت خود را بدست می دوختند زمانیکه ماشین خیاطی وارد زندگی مردم شد از تکه های پنبه ای بنام کرباس لباس می دوختند از تکه های پشمی مشو (چپن) شلوار (پتلون) بالاپوش ، واسکت جور می کردند .
صنعت کرباس بافی از قدیم الایام در ولسوالی تولک مروج بوده و از اهمیت خاصی برخوردار بوده است،چنانچه زمانی که ملک غیاث الدین کرت وارد تولک شد ملک فرخ زاد تولکی از جمله تحایفی که به او داد ده گز کرباس بود.
نجاری یکی از کسب های ضروریه اهالی بود ، نجارها از چوب دروازه ، عُرسی یعنی کلکین ، پنجره ، وسایل زراعتی را از قبیل جوغ (یوغ) کنده ، ماله وغیره را جور می نمودند که تا کنون به تمام افغانستان معمول و قابل استفاده است زیرا از یکطرف بیشترین زراعت للم است و زمینهای للمی (دیمه) در کوهساران واقع شده که توسط ماشین های زراعتی زرع شده نمی تواند و از طرف دیگر چند ماشین زراعتی نمی تواند مشکلات زارعین را مرفوع نماید ، همچنان نجار ها صندوق های از چوب می ساختند که از آنها در نگهداشت شیر ، ماست ، روغن ، مسکه ، نان خشک ، لباس ، کتاب ، ظروف وغیره استفاده می شد که مانند بکس های آهنی امروزه بود .