بیستودوم اسفند / حوت ۱۴۰۲ خورشیدی، پنجاهوپنجمین سالگرد درگذشت هراتشناس برجسته استاد عبدالرئوف فکری سلجوقی است. او در منطقۀ پای حصار شهر هرات چشم به جهان گشود و در همین شهر به پای درس استادان دانشمند نشست و کسب دانش کرد و به مرتبۀ استادی رسید. از مسئولیتهای رسمی استاد فکری میتوان به این موارد اشاره کرد:
۱۳۱۴ تا ۱۳۱۵ به حیث مأمور در تلگرافخانه، ۱۳۱۶ کارمند کاشیساز در مسجد جامع هرات، ۱۳۱۷ تا ۱۳۲۰ به حیث معاون انجمن ادبی هرات، ۱۳۲۷ تا ۱۳۳۰ معاون مجلۀ هرات، ۱۳۳۱ تا ۱۳۳۵ مأمور موزیم هرات، ۱۳۳۶ تا ۱۳۴۰ نگارندۀ مسئول مجلۀ هرات و مدیر کلوپ ادبی هرات، ۱۳۴۳ عضو انجمن شعرا و عضو مسلکی انجمن تاریخ، ۱۳۴۴ تا ۱۳۴۶ فهرستنویس در کتابخانۀ نسخ خطی کابل، از ۱۳۴۷ تا پایان عمر پژوهشگر تاریخ و ادبیات در وزارت معارف.
استاد فکری شخصیتی چندبعدی داشت. او جز تاریخنگاری، در تصحیح متن، نگارگری، خوشنویسی، شاعری، صحافی، موسیقی و کاشیسازی نیز دستی توانمند داشت. در نگارش تاریخ هرات همّت بسیار به خرج داد. او برای ثبت تاریخ شهرش در کنار استفاده از منابع تاریخی، از چشمدیدها و ثبتروایتهای شفاهی سود بسیار برد. او که در شعرگویی روش پیشینیان را دنبال میکرد، از بازتاب مسایل تاریخی در قالب شعر هم فروگذار نبود. فکری نسبت به تعلق خاطری که به تاریخ هرات داشت هر جا نسخهای، کتیبهای، سنگنوشتهای و ... مییافت در صحافت، بازنویسی، مرمّت و نگهداری آن در موزیم هرات تلاش میورزید. هر نسخۀ دستنویس نفیسی که به دستش میرسید با مهارت تمام در تذهیب و ترمیم آن میکوشید و بر قدر و منزلت آن میافزود. در تراش کاشیهای معرّق مسجد جامع هرات، مزار امام فخرالدین رازی و مسجد جامع چشت شریف سهم داشت و در تشویق جوانان و شاگردپروری کارگاه کاشیسازی مسجد جامع تلاش ورزید. فکری هم کاغذ زمینه تهیه مینمود، هم رنگ نقاشی و هم قلممو میساخت و در خوشنویسی بیشتر به کتابت به قلم جلی میپرداخت و نستعلیق و نسخ و ثلث را خوش مینوشت. تعلیقات استاد فکری بر رسالۀ دوستمحمد گواشانی در ذکر خوشنویسان نشانهای از شناخت او از تاریخ خط و خوشنویسی است. در فن موسیقی، تار را به نیکویی مینواخت.
از آثار فکری است: رسالۀ گازرگاه (کابل، ۱۳۴۱)، رسالۀ خیابان (کابل، ۱۳۴۳)، مجموعۀ یادداشتها و مقالات با عنوان «تاریخ هرات باستان» (مجلۀ ادبی هرات، ۱۳۲۷ - ۱۳۴۰). تصحیح مقامات شیخالاسلام (مطبعۀ معارف، ۱۳۴۳)، تعلیقات رسالۀ مزارات هرات، (مطبعۀ دولتی کابل، ۱۳۴۵)، تعلیقات فکری بر دیباچۀ دوستمحمد گواشانی (کابل، ۱۳۴۹)، حواشی و مقدمهای بر رسالۀ موسیقی درویشعلی چنگی هروی (مجلۀ هرات، ۱۳۳۲)، تصحیح دیوان بنایی هروی (هرات، ۱۳۳۶)، تصحیح دیوان خواجه آصفی هروی (مجلۀ هرات، ۱۳۳۷)، مثنوی فریدون و زهره (۲۰۱۰)، رهآورد غور (۱۳۸۸).
سرانجام استاد فکری در ۲۲ حوت سال ۱۳۴۷ خورشیدی چشم از جهان پوشید و در خیابان هرات، جنب آرامگاه حضرت جامی، در حظیرۀ سلجوقیان به خاک سپرده شد. روحش شاد و یادش گرامی باد!
.png)
Comments